Ágóðar og váðar við genomkanningum

Við genomkanningum ber til at fáa ógvuliga grundleggjandi vitan um tín lívfrøðiliga arv. Við gransking í ílegum ber til at finna fram til orsøkina til ávísar arvaligar sjúkur, og í besta føri ber til at fyribyrgja ella viðgera sjúkuna. Úrslitini frá genomkanningum kunnu tó vera ógreið og vitanin um ílegurnar avmarkað, og tí ber ikki altíð til at staðfesta ílegubrek, sum elva til arvaliga sjúku í eini familju.

Genomgransking kann eisini hava við sær ivamál og geva tær vitan, sum er trupul at handfara. Neyðugt er at vera varug/ur við bæði møguligar ágóðar og váðar við genomkanningum.

Ágóðar
• Betri gransking
• Betri viðgerð
• Betri fólkaheilsa/heilsuverk
• Fíggjarligir fyrimunir (fyri heilsuverkið (red.))
• Diagnosa kann setast fyrr
• Skraddaraseymað viðgerð
• Fyribyrging í staðin fyri viðgerð
• Vitan

Váðar
• Ávirkan á privatlívið
• Misnýtsla av upplýsingum
• Kunnað samtykki - vantandi ella misskilt kunning
• Mist álit á lækna
• Vísindaligar óvissur – falskar vónir ella stúranir

 

Kelda: Mickey Gjerris, dosentur í bioetikki við Københavns Universitet, og limur í Etisk råd í Danmark ( á ráðstevnuni, Genomics of the Future, mars 2016).

Les um etiskar tvístøður við genomkanningum.