Endamálið við FarGen

Málið við FarGen-verkætlanini er at lesa arvastreingin (genomið) hjá øllum føroyingum, sum vilja tað. Endamálið er at menna ein pall, sum letur upp fyri møguleikunum fyri gransking í føroyskum ílegum. Saman við vitan úr heilsuverkinum og Ættarbandsskránni letur kortleggingin av føroysku ílegunum upp fyri møguleikunum at betra um fyribyrging og viðgerð.

Av tí at talan er um fyrstu slíku kanning í Føroyum, er málið lutvíst eisini førleikamenning at fyrireika DNA til genom-lesing og at handfara og goyma talgildar dátur frá lesingini undir tryggum umstøðum.

Stig 1 var 1.500 føroyingar
Í fyrstu atløgu vórðu arvastreingirnir hjá 1.500 føroyingum lisnir, og talgildu dátur teirra eru skrásettar í einum dátugrunni hjá Ílegusavninum. Dáturnar verða nýttar til at seta saman eitt føroyskt tilvísingargenom (referencegenom). Kannað verður ikki, hvat úrslitini siga um tínar møguligu sjúkur og arvaeginleikar. Fleiri granskingarverkætlanir eru í gongd, sum brúka FarGen-dátur við samtykki frá hvørjum einstøkum luttakara.

Stig 2

Neyðug loyvi eru fingin til vega at víðka verkætlanina, og málið við FarGen 2 er at røkka tilsamans 5.000 luttakarum. Stig 2 verður sett í gongd, tá nakrar tillagingar eru gjørdar og fíggingarleisturin er fingin upp á pláss.

Les meira um, hvør kann luttaka í FarGen.